Skarżysko-Kamienna

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miasta Skarżysko-Kamienna (UM)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Sikorskiego 18
    • Tel.: +48 41 252-01-00
    • www.skarzysko.pl
    • E-mail: poczta@um.skarzysko.pl
  • Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Konarskiego 20
    • Tel.: +48 41 395-30-00
    • www.skarzysko.powiat.pl
    • E-mail: starostwo@skarzysko.powiat.pl
  • Dworzec Polskich Kolei Państwowych (PKP)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Kolejowa
    • Tel.: +48 41 253-53-05 (informacja)
    • www.pkp.pl
  • Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. (MKS) (odpowiednik MPK)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. 1- go Maja 103
    • Tel.: +48 41 251-23-23
  • Urząd Skarbowy w Skarżysku-Kamiennej (US)
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Sikorskiego 19
    • Tel.: +48 41 252-50-35
    • www.mops.skarkam.pl
    • E-mail: mops@hot.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy (PUP)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. 1-go Maja 105
    • Tel.: +48 41 251-07-64
    • www.pupskarzysko.pl
    • E-mail: sekretariat@pupskarzysko.pl
    • NIP: 663-140-32-13
    • REGON: 291141781
  • Miejskie Centrum Kultury im. Leopolda Staffa (MCK)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Słowackiego 25
    • Tel.: +48 41 253-14-82
    • mck.skarzysko.pl
    • E-mail: mck@mck.vel.pl
  • Klub Sportowy "Granat" Skarżysko-Kamienna
  • Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK)
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • al. marsz. Piłsudskiego 51
    • Tel.: +48 41 252-68-99
  • Zakłady Metalowe "MESKO" SA
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Legionów 122
    • Tel.: +48 41 253-30-00
    • www.mesko.com.pl
    • E-mail: mesko@mesko.com.pl
  • Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej (ZHR)
  • Zakład PHU "DANA" Danuta Banaczek
    • 26-115 Skarżysko - Kościelne
    • ul. Kolonia 82b
    • Tel.: +48 41 271-42-44
    • www.dana-odziez.pl
    • E-mail: dana@dana-odziez.pl
  • Szpital Powiatowy im. Marii Skłodowskiej
    • 26-110 Skarżysko-Kamienna
    • ul. Szpitalna 1
    • Tel.: +48 41 253-14-43
    • www.zoz.com.pl
    • E-mail: zoz@zoz.com.pl

O Skarżysku-Kamiennej

Miasto powiatowe w województwie świętokrzyskim, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego, Garbu Gielniowskiego i Przedgórza Iłżeckiego, nad Kamienną i jej dopływami (Kamionką, Bematką, Oleśnicą). 53 tysiące mieszkańców (2002).

Ośrodek przemysłowo-usługowy i kulturalno-oświatowy; rozwinięty przemysł elektromaszynowy: Zakłady Metalowe MESKO SA (amunicja, przenośne zestawy rakietowe), Mesko-AGD (zmechanizowany sprzęt dla gospodarstw domowych i gastronomii, kosiarki do trawy), Mesko-Oprawy Sp. z o.o. (oprawy oświetleniowe), Mesko Rol Sp. z o.o. (maszyny rolnicze i dla leśnictwa), wytwórnie — urządzeń hydraulicznych, wentylacyjnych, obrabiarek, narzędzi; ponadto przemysł spożywczy, odzieżowy, obuwniczy, chemiczny i materiałów budowlanych; utworzono Skarżyską Strefę Gospodarczą Sp. z o.o. oraz Podstrefę Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice; firmy budowlane, transportowe, składy i hurtownie; działa Stowarzyszenie Przedsiębiorców Skarżyska. Duży węzeł kolejowy (linie z Warszawy, Krakowa, Katowic, Lwowa przez Przemyśl, Łodzi) i drogowy (Warszawa-Kraków, Końskie-Ostrowiec Świętokrzyski).

Ośrodek szkolnictwa średniego; liczne stowarzyszenia sportowo-kulturalne (Europejskie Centrum Młodzieży "Nad Kamienną", Stowarzyszenie Solidarni z Niepełnosprawnymi "Integracja", Towarzystwo Miłośników Miasta Skarżysko-Kamienna, Galeria Stowarzyszenia "Civitas Christiana"), muzea (im. Orła Białego - 2. co do wielkości w Polsce zbiory militariów, muzeum w zakładach metalowych); Miejskie Centrum Kultury nosi imię zmarłego w Skarżysku-Kamiennej poety Leopolda Staffa; Centrum jest współorganizatorem wielu imprez, m.in.: Konkursu Młodych Pianistów "Nad Kamienną", Ogólnopolskiego Turnieju Tańca Towarzyskiego "Wiosna", Ogólnopolskiego Turnieju Recytatorskiego im. Leopolda Staffa, Letnich Koncertów Muzyki Organowej i Kameralnej. Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej (zbudowane 1988-89), odwiedzane przez około 30 tysięcy pielgrzymów rocznie. Turystyczna baza noclegowa, w tym ośrodki wypoczynkowe Rejów (nad zalewem na Kamionce) i Bernatka (nad zalewem na Bernatce); kluby i obiekty sportowe (korty tenisowe, kryta pływalnia, stadiony).

Miasto leży w kotlinie; centrum o regularnej siatce ulic i blokowej zabudowie skupia się na lewym brzegu rzeki; przedmieścia (Bór, Rejów, Bzin, Bzinek, Milica na zachodzie, Łyżwy, Młodzawy, Usłów na wschodzie) mają charakter willowy bądź wiejski; na peryferiach duże kompleksy leśne (pozostałość Puszczy Świętokrzyskiej), zajmujące około 40% powierzchni miasta; na południowym wschodzie dzielnica przemysłowa.

Przedgórze Iłżeckie - część Wyżyny Kieleckiej - mezoregion o znacznej rozciągłości, graniczący od strony północnej z Nizinami Środkowopolskimi, a od wschodu z doliną Wisły. Powierzchnia jego jest sfalowana o grzbietach zbudowanych z różnych skał oraz obniżeń wypełnionych piaskami. Zaznacza się zróżnicowane użytkowanie terenu przy antropopresji osadniczej.

Źródła:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004
  2. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Historia i zabytki

Wieś Skarżysko wzmiankowana w XIII w.; od XV w. rozróżniano Skarżysko Kościelne i Skarżysko Książęce; od 1440 kopalnia rudy i dymarka, 1754 powstał wielki piec i 2 fryszerki oraz w Kamiennej - 2 fryszerki; od XVIII w. duże skupisko Żydów. Od 1795 w zaborze austriackim, od 1809 w Księstwie Warszawskim, od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie); 1818 zakłady przejęte i rozbudowane przez Skarb Królestwa Polskiego; od 1885 połączenie kolejowe; 1881 powstała gisernia, 1897 — stalownia i spółka akcyjna Skarżysko. W 1923 z Kamiennej, Bzina i kilku wsi utworzono miasto; od 1928, po przyłączeniu Skarżyska i kolejnych kilku wsi, nazwa Skarżysko-Kamienna; dzięki położeniu na terenie COP rozbudowa miasta i przemysłu zbrojeniowego.

W czasie okupacji niemieckiej 2 areszty gestapo: 1939-45 i 1940 (kilka tysięcy więźniów, m.in.: Polaków, Żydów, obywateli USA, lotników brytyjskich, belgijskich, włoskich, amerykańskich); 1941-42 getto (około 3 tysiące osób, około 2,5 tysiąca zginęło w ośrodku zagłady w Treblince), 1942 obóz jeńców sowieckich (ponad 5,7 tysiąca osób), 1942-44 obóz pracy przymusowej dla Żydów z różnych krajów (około 15 tysięcy osób, część rozstrzelana, cześć wywieziona do Częstochowy i do Lipska, pozostali do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie); masowe egzekucje ludności, m.in.: 12-14 II 1940 Niemcy zamordowali około 360 osób, 29 VI 1940 - około 760 osób w ramach akcji A-B; ośrodek konspiracji "Orła Białego", AK i NSZ, liczne dywersje kolejowe; w czasie działań wojennych 1945 zakłady przemysłowe zniszczone w około 60%; 1945-49 rejon działalności antykomunistycznych oddziałów partyzanckich, m.in. "Szarego" (dca A. Heda) i "Limby" (dca B. Leśniak). W 1954-75 powiat miejski, od 1999 siedziba powiatu (ziemskiego).

Zabytki

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Staropolski Okręg Przemysłowy

Staropolski Okręg Przemysłowy - jest najstarszym obszarowo okręgiem przemysłowym Polski. Znajduje się w okolicy Gór Świętokrzyskich oraz dolinie rzeki Kamienna. O jego powstaniu zadecydowało niegdysiejsze bogactwo surowców mineralnych (żelazo, miedź, ołów, srebro, kamienie budowlane), lasów oraz zasoby wodne zlewni rzeki Kamienna. Już w neolicie wydobywano tam krzemieni i wytwarzano narzędzia codziennego użytku. W II i III w. obszar znany był szeroko w Europie z rozwiniętego górnictwa i hutnictwa (piece do wytopu metali - dymarki). Dynamiczny rozwój górnictwa i hutnictwa nastąpił w późnym średniowieczu (XVI-XVII w.). Ponownie przemysł rozwinął się w XIX w. i od tego okresu nie miał kraju konkurencji. Najstarszymi jego ośrodkami były: Nowa Słupia, Miedziana Góra, Miedzianka, Kostomłoty, Szydłowiec, Wąchock, Pińczów, Chęciny, Przysucha, Samsonów, Suchedniów, a następnie Kielce, Starachowice, Skarżysko-Kamienna oraz Ostrowiec Świętokrzyski.

Pewne ożywienie gospodarcze nastąpiło w latach, gdy tereny Staropolskiego Okręgu Przemysłowego włączono w program tworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego, w skład którego miały wchodzić i wchodziły zakłady przemysłowe 46 powiatów województw: kieleckiego, lubelskiego, krakowskiego i lwowskiego. Poza Staropolskim Okręgiem Przemysłowym obszar ten pozbawiony był niemal zupełnie przemysłu. W 1939 r. przystąpiono więc do budowy kilkudziesięciu zakładów przemysłowych o strategicznym znaczeniu. Znaczącymi w kraju Ośrodkami Przemysłowymi stały się wówczas: Kielce, Radom, Skarżysko-Kamienna, Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski, Lublin, Sanok, Pionki, Stalowa Wola, Rzeszów, Dębica, Niedomice i wiele innych, mniejszych. W czasie wojny zakłady te zostały poważnie zniszczone, zdewastowane, natomiast po wojnie były stopniowo odbudowywane. Dziś jest to region przemysłu metalowego, maszynowego, chemicznego, gumowego, zbrojeniowego, ceramiki szlachetnej oraz materiałów budowlanych. Niektóre gałęzie i zakład przemysłowe, zwłaszcza przemysłu zbrojeniowego silnie poprzednio powiązanego z rynkiem radzieckim, przechodzą boleśnie proces restrukturyzacji. Głównymi ośrodkami przemysłowymi tego regionu są dziś Kielce, Radom Końskie, Stąporków, Skarżysko-Kamienna, Ostrowiec Świętokrzyski, Ćmielów i Suchedniów, w dawnym COP natomiast Lublin, Kraśnik, Dębica, Stalowa Wola, Rzeszów, Mielec, Świdnik i Tarnów.

Źródło:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Skarżysko-Kamienna w liczbach

Powierzchnia miasta 64,4 km2 (6 439 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 49 131
Liczba urodzeń w 2006 roku 332
Liczba zgonów w 2006 roku 533
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 349
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 608
Ilość osób, które pracują 11 751
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 4 952
Ilość książek w miejskich bibliotekach 114 280 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 28 (o średniej powierzchni 137,3 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 38
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 5 785
Dochody miasta (gminy) 84 370 448,16 zł
Wydatki miasta (gminy) 85 380 542,04 zł
Średnia pensja w powiecie skarżyskim 2 279,47 zł (co stanowi 86,4% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie skarżyskim 18 967
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 17,3
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl